Od dawna chciałem porządnie poznać RouterOS, czyli system, na którym działają routery MikroTika. Problem nie polegał na braku dokumentacji ani czasu. Brakowało mi urządzenia, na którym mógłbym spokojnie się uczyć.
Router, który zapewnia internet w domu, się do tego nie nadaje. Każdy eksperyment z zaporą albo mostem sieciowym może skończyć się utratą internetu dla wszystkich domowników, a router domowy jest przecież pierwszą linią obrony całej sieci. Zakup drugiego, dużego MikroTika tylko po to, żeby go psuć, też nie wydawał mi się rozsądny.
Szukałem więc taniego narzędzia do nauki. Takiego, które ma pełny RouterOS, a nie okrojoną wersję. Takiego, które można zresetować i skonfigurować od nowa dziesiątki razy bez żadnych konsekwencji. I najlepiej takiego, które po zakończeniu nauki nie wyląduje w szufladzie, tylko będzie do czegoś przydatne.
Tak trafiłem na MikroTik mAP lite (RBmAPL-2nD). W tej recenzji opiszę, dlaczego wybrałem właśnie to urządzenie, jak wykorzystać je do nauki RouterOS, jakie ćwiczenie pozwala poznać najważniejsze mechanizmy systemu i dlaczego efektem tego ćwiczenia jest pełnoprawny router podróżny. Opowiem też o ograniczeniach, bo mAP lite ma ich kilka, w tym brak modemu LTE.
Czego właściwie szukałem?
Pełny RouterOS, a nie jego namiastka
Pierwszym wymaganiem był system. Chciałem uczyć się na tym samym RouterOS, który działa na dużych routerach MikroTika, z tymi samymi menu, poleceniami i mechanizmami. Wiedza zdobyta na urządzeniu do nauki musiała dać się przenieść jeden do jednego na poważny sprzęt.
Rozważałem też wariant bez sprzętu. MikroTik udostępnia CHR, czyli Cloud Hosted Router, wersję RouterOS przeznaczoną do uruchamiania w maszynie wirtualnej. Działa świetnie do nauki routingu i zapory, a w darmowej licencji ma ograniczenie prędkości, które przy ćwiczeniach nie przeszkadza. Ma jednak jedną istotną wadę: nie ma fizycznego modułu Wi-Fi ani fizycznych portów. Nie nauczysz się na nim konfiguracji sieci bezprzewodowej, nie podłączysz go kablem do laptopa i nie przećwiczysz odzyskiwania urządzenia, które przestało się uruchamiać.
Chciałem mieć prawdziwe urządzenie, które mogę wziąć do ręki.
Niska cena, czyli niski koszt błędu
Drugim wymaganiem była cena. Nie chodziło tylko o oszczędność. Tanie urządzenie zmienia nastawienie do nauki. Gdy router kosztuje tyle co obiad, przestajesz się bać, że coś zepsujesz. A bez psucia trudno się czegokolwiek nauczyć.
Przydatność po zakończeniu nauki
Trzecie wymaganie było praktyczne. Nie chciałem kupować sprzętu, który po kilku tygodniach ćwiczeń stanie się bezużyteczny. Urządzenie do nauki powinno później pełnić jakąś realną funkcję.
mAP lite spełnia wszystkie trzy warunki.
Czym jest mAP lite?
Najmniejszy router MikroTika
mAP lite to najmniejszy punkt dostępowy w ofercie MikroTika. Obudowa ma wymiary 48 na 49 milimetrów i grubość 11 milimetrów, więc rzeczywiście przypomina pudełko zapałek. Producent musiał nawet zastosować specjalnie spłaszczone gniazdo Ethernet, żeby zmieściło się w tak cienkiej obudowie.
Sugerowana cena producenta to 30 dolarów, a w polskich sklepach urządzenie kosztuje zwykle około 100–120 złotych. W tej kwocie dostajemy pełny RouterOS z licencją poziomu 4. Licencja to w świecie MikroTika informacja, z jakich funkcji systemu urządzenie może korzystać. Poziom 4 obejmuje wszystko, czego potrzeba do nauki, w domu i w podróży.
Co jest w środku?
Sercem urządzenia jest jednordzeniowy procesor Qualcomm QCA9533 taktowany zegarem 650 MHz. Towarzyszy mu 64 MB pamięci RAM i 16 MB pamięci flash, na której zapisany jest system i konfiguracja. Do tej ostatniej liczby jeszcze wrócę, bo ma większe znaczenie, niż się wydaje.
Moduł Wi-Fi pracuje wyłącznie w paśmie 2,4 GHz, w standardzie 802.11n, czyli Wi-Fi 4, z dwiema antenami. Do tego jeden port Ethernet 10/100 Mb/s i dwa sposoby zasilania: gniazdo microUSB oraz PoE, czyli zasilanie przez kabel sieciowy zgodne ze standardami 802.3af/at. Maksymalny pobór mocy to 3,5 W, więc router można zasilić z ładowarki telefonu albo z niewielkiego powerbanku.
Dla nauki ten zestaw jest wystarczający. Jest jeden port przewodowy i jeden moduł radiowy, czyli dwa interfejsy, z których można zbudować kompletny router: z jednej strony połączenie z internetem, z drugiej własna sieć.
Dlaczego MikroTik onieśmiela?
RouterOS to nie jest zwykły panel routera
Większość domowych routerów ma panel zaprojektowany tak, żeby użytkownik niczego nie musiał rozumieć. Wpisujesz nazwę sieci i hasło, a reszta dzieje się sama. RouterOS przyjmuje odwrotne założenie: pokazuje Ci wszystko, z czego zbudowany jest router, i pozwala to dowolnie poskładać.
W praktyce oznacza to, że router nie ma na sztywno przypisanego „portu WAN” ani „sieci LAN”. Ma interfejsy, czyli fizyczne i wirtualne porty, które samodzielnie łączysz w mosty, adresujesz, opisujesz i obejmujesz regułami zapory. Pierwsze otwarcie panelu przypomina zajrzenie pod maskę samochodu, w którym wszystkie części leżą osobno.
Właśnie dlatego warto się go uczyć
Ta sama cecha, która onieśmiela, czyni RouterOS świetnym materiałem do nauki. Kto skonfigurował MikroTika od zera, rozumie, czym jest NAT, serwer DHCP, most sieciowy i zapora, bo każdy z tych elementów musiał świadomie utworzyć. To wiedza, która przydaje się daleko poza MikroTikiem: przy konfiguracji serwerów, chmury, kontenerów czy diagnozowaniu problemów z siecią w aplikacji.
Narzędzia, które zmieniają sposób nauki
Trzy sposoby rozmowy z routerem
RouterOS daje trzy podstawowe sposoby konfiguracji. WebFig to panel w przeglądarce. WinBox to osobna aplikacja, w której widać te same menu co w WebFig, ale pracuje się szybciej. Trzeci sposób to terminal, dostępny przez SSH albo bezpośrednio w WinBox.
Na początek polecam WinBox, bo pozwala zobaczyć strukturę systemu. Ma też funkcję, która przy nauce okazuje się bezcenna: potrafi połączyć się z routerem po adresie MAC, czyli fizycznym adresie karty sieciowej. Nawet jeśli zepsujesz całą adresację IP, nadal możesz połączyć się z routerem kablem i naprawić błąd.
Z czasem warto przejść do terminala. Polecenia RouterOS mają czytelną, hierarchiczną strukturę, która odpowiada menu w WinBox. Na przykład /ip address w terminalu to ta sama lista adresów co menu IP → Addresses w WinBox.
Safe Mode, czyli siatka asekuracyjna
RouterOS ma tryb, który powinien znać każdy, kto zaczyna. Safe Mode włącza się przyciskiem w WinBox albo skrótem Ctrl+X w terminalu. Od tej chwili router pamięta wszystkie wprowadzane zmiany. Jeśli połączenie z routerem zostanie zerwane, na przykład dlatego, że reguła zapory zablokowała dostęp, router po chwili sam cofnie wszystkie zmiany wprowadzone w trybie bezpiecznym.
Dla osoby, która się uczy, to ogromna różnica. Zamiast bać się, że jedna reguła odetnie Cię od urządzenia, włączasz Safe Mode, eksperymentujesz i dopiero gdy wszystko działa, wyłączasz tryb, zatwierdzając konfigurację.
Polecenie, które uczy najwięcej
Drugim narzędziem, które polecam od pierwszego dnia, jest polecenie /export. Wyświetla ono całą konfigurację routera w postaci poleceń terminala.
/export
Możesz skonfigurować coś w WinBox, wyklikując opcje, a potem wywołać /export i zobaczyć, jakimi poleceniami da się to samo zrobić w terminalu. To najszybszy sposób, żeby nauczyć się składni RouterOS. Możesz też uruchomić kreator Quick Set, a potem sprawdzić w eksporcie, co dokładnie zbudował. Ten sam mechanizm służy do kopii zapasowej konfiguracji:
/export file=konfiguracja-przed-zmianami
Plik konfiguracja-przed-zmianami.rsc pojawi się w menu Files, skąd można go pobrać na laptopa. Domyślnie eksport nie zawiera haseł ani kluczy. To dobra cecha, bo plik można bez obaw przechowywać, ale trzeba o niej pamiętać przy odtwarzaniu.
Ćwiczenie: router podróżny od zera
Dlaczego właśnie to ćwiczenie?
Najlepszym sposobem nauki jest zbudowanie czegoś, co działa i do czegoś służy. Dla mAP lite takim projektem jest router podróżny, który łączy się z hotelowym Wi-Fi i tworzy Twoją własną, prywatną sieć.
To ćwiczenie wymaga zbudowania kompletnego routera: użytkownika, mostu, adresacji, serwera DHCP, połączenia z internetem, NAT i zapory. Każdy krok uczy jednego mechanizmu RouterOS. A efekt końcowy rozwiązuje trzeci z moich warunków: urządzenie do nauki staje się narzędziem, które zabieram w podróż.
Ma też jedną ciekawą cechę. mAP lite ma tylko jeden moduł radiowy, więc musi jednocześnie połączyć się z siecią hotelową jako klient i rozgłaszać Twoją sieć. RouterOS robi to za pomocą wirtualnego punktu dostępowego, czyli drugiej sieci Wi-Fi działającej na tym samym module. Obie sieci pracują na tym samym kanale i dzielą czas nadawania, więc przepustowość spada mniej więcej o połowę. Do pracy przez SSH, poczty czy przeglądania stron to wystarczy.
Przed rozpoczęciem
Będziesz potrzebować laptopa z portem Ethernet (albo przejściówki USB-Ethernet), kabla sieciowego i aplikacji WinBox. Konfigurację wykonujemy w terminalu WinBox. Router powinien mieć aktualny RouterOS w wersji 7, o aktualizacjach napiszę dalej.
Zaczynamy od pustej konfiguracji. Domyślne ustawienia MikroTika są wygodne, ale ukrywają to, czego chcemy się nauczyć. Przed resetem zapisz obecną konfigurację poleceniem /export file=..., jeśli jest w niej coś, czego nie chcesz stracić.
Krok 1: reset do pustej konfiguracji
/system reset-configuration no-defaults=yes
Router uruchomi się ponownie bez żadnej konfiguracji. Nie będzie miał adresu IP ani sieci Wi-Fi. Połącz go kablem z laptopem, uruchom WinBox i w zakładce Neighbors wybierz router po adresie MAC. To pierwsza lekcja: router bez adresu IP nadal jest osiągalny, jeśli jesteś w tej samej sieci fizycznej.
Port Ethernet pozostawimy w tym ćwiczeniu jako port zarządzania. Nie będziemy go zmieniać, więc połączenie z WinBox nie zostanie przerwane w trakcie pracy.
Krok 2: własne konto administratora
Pierwszą rzeczą po resecie jest zabezpieczenie dostępu. Tworzymy własne konto z pełnymi uprawnieniami i wyłączamy domyślne konto admin.
/user add name=TWOJA_NAZWA group=full password="DLUGIE_SILNE_HASLO"
/user disable admin
Zastąp TWOJA_NAZWA i DLUGIE_SILNE_HASLO własnymi wartościami. Zanim wyłączysz konto admin, otwórz drugie okno WinBox i upewnij się, że możesz zalogować się na nowe konto. Dopiero wtedy wyłącz stare.
Krok 3: sieć prywatna dla Twoich urządzeń
Tworzymy most sieciowy, czyli wirtualny przełącznik, do którego później dołączymy Twoją sieć Wi-Fi. Most otrzymuje adres IP, a serwer DHCP będzie automatycznie przydzielał adresy podłączonym urządzeniom.
/interface bridge add name=br-lan
/ip address add address=192.168.88.1/24 interface=br-lan
/ip pool add name=pool-lan ranges=192.168.88.10-192.168.88.100
/ip dhcp-server add name=dhcp-lan interface=br-lan address-pool=pool-lan disabled=no
/ip dhcp-server network add address=192.168.88.0/24 gateway=192.168.88.1 dns-server=192.168.88.1
/ip dns set allow-remote-requests=yes
Warto zwrócić uwagę, ile osobnych elementów składa się na coś, co w domowym routerze nazywa się po prostu „siecią LAN”. Jest most, adres, pula adresów, serwer DHCP i opis sieci, który mówi urządzeniom, gdzie jest brama i serwer DNS. Ostatnie polecenie sprawia, że router odpowiada na zapytania DNS Twoich urządzeń. Za chwilę zadbamy o to, żeby nie mogły z tego korzystać urządzenia z zewnątrz.
Jeśli sieć hotelowa również używa adresacji 192.168.88.0/24, wybierz inną pulę, na przykład 10.88.0.0/24. Dwie identyczne sieci po obu stronach routera to klasyczne źródło trudnych do zrozumienia problemów.
Krok 4: połączenie z siecią hotelową
Teraz konfigurujemy moduł Wi-Fi. Najpierw tworzymy dwa profile zabezpieczeń: jeden z hasłem do sieci hotelowej, drugi z hasłem do Twojej sieci.
/interface wireless security-profiles
add name=hotel mode=dynamic-keys authentication-types=wpa2-psk wpa2-pre-shared-key="HASLO_SIECI_HOTELU"
add name=moja-siec mode=dynamic-keys authentication-types=wpa2-psk wpa2-pre-shared-key="DLUGIE_HASLO_MOJEJ_SIECI"
Następnie ustawiamy fizyczny interfejs wlan1 w tryb klienta i łączymy go z siecią hotelową:
/interface wireless set [find default-name=wlan1] mode=station ssid="NAZWA_SIECI_HOTELU" security-profile=hotel country=poland frequency-mode=regulatory-domain disabled=no
Parametr country=poland razem z frequency-mode=regulatory-domain sprawia, że router przestrzega polskich przepisów dotyczących kanałów i mocy nadawania. W innym kraju zmień tę wartość na odpowiednią.
Router potrzebuje jeszcze adresu IP w sieci hotelowej. Pobierze go automatycznie z serwera DHCP hotelu:
/ip dhcp-client add interface=wlan1 disabled=no
Po kilku sekundach polecenie /ip dhcp-client print powinno pokazać status bound i przydzielony adres. Jeśli status pozostaje searching..., sprawdź nazwę sieci i hasło w profilu hotel.
Ten krok pokazuje coś, czego domowy router zwykle nie zdradza: ten sam router jest jednocześnie klientem DHCP po jednej stronie i serwerem DHCP po drugiej.
Krok 5: Twoja sieć Wi-Fi
Na tym samym module radiowym tworzymy wirtualny punkt dostępowy z Twoją siecią i dołączamy go do mostu:
/interface wireless add name=wlan-ap master-interface=wlan1 ssid="NAZWA_MOJEJ_SIECI" security-profile=moja-siec disabled=no
/interface bridge port add bridge=br-lan interface=wlan-ap
Interfejs wlan-ap automatycznie pracuje na tym samym kanale co połączenie z hotelem. Gdy zmienisz hotel, a nowa sieć będzie działać na innym kanale, Twoja sieć przeniesie się razem z nią.
Krok 6: NAT i podział na strefy
Twoje urządzenia mają prywatne adresy, których sieć hotelowa nie zna. NAT, czyli translacja adresów, sprawia, że cały ruch wychodzący z Twojej sieci wygląda dla hotelu tak, jakby pochodził z jednego urządzenia, czyli z routera.
Zanim dodamy NAT, opiszemy interfejsy za pomocą list. Lista WAN to strona niezaufana, czyli sieć hotelowa. Lista LAN to strona zaufana: Twoja sieć i port zarządzania. Listy interfejsów to jeden z najważniejszych nawyków w RouterOS. Reguły odwołują się do roli interfejsu, a nie do jego nazwy, więc gdy zmienisz sposób łączenia z internetem, wystarczy przenieść interfejs na inną listę.
/interface list add name=WAN
/interface list add name=LAN
/interface list member add list=WAN interface=wlan1
/interface list member add list=LAN interface=br-lan
/interface list member add list=LAN interface=ether1
/ip firewall nat add chain=srcnat out-interface-list=WAN action=masquerade
Od tej chwili urządzenia podłączone do Twojej sieci powinny mieć dostęp do internetu.
Krok 7: zapora sieciowa
Ten krok jest najważniejszy z punktu widzenia bezpieczeństwa i najbardziej pouczający. Router pracuje w obcej sieci, w której są urządzenia innych gości. Bez zapory każdy z nich mógłby próbować łączyć się z panelem administracyjnym routera albo korzystać z jego serwera DNS.
Włącz teraz Safe Mode (Ctrl+X w terminalu albo przycisk w WinBox). Jeśli coś pójdzie nie tak, router cofnie zmiany.
/ip firewall filter
add chain=input action=accept connection-state=established,related,untracked comment="ruch powracajacy"
add chain=input action=drop connection-state=invalid
add chain=input action=accept protocol=icmp
add chain=input action=drop in-interface-list=!LAN comment="router dostepny tylko od strony LAN"
add chain=forward action=accept connection-state=established,related,untracked
add chain=forward action=drop connection-state=invalid
add chain=forward action=drop in-interface-list=WAN connection-nat-state=!dstnat comment="brak ruchu z hotelu do mojej sieci"
W RouterOS ruch trafia do różnych łańcuchów w zależności od tego, dokąd zmierza. Łańcuch input dotyczy ruchu skierowanego do samego routera, a łańcuch forward ruchu, który przez router przechodzi. Reguły w input przepuszczają odpowiedzi na połączenia nawiązane przez router oraz ping, a wszystko inne spoza listy LAN odrzucają. Reguły w forward chronią Twoje urządzenia: ruch może wychodzić z Twojej sieci, a z sieci hotelowej wracają tylko odpowiedzi.
Kolejność reguł ma znaczenie, bo router sprawdza je od góry i zatrzymuje się na pierwszej pasującej. Warto przy tej okazji poeksperymentować: zamień kolejność dwóch reguł w Safe Mode i zobacz, co się zmieni.
Jeśli po dodaniu reguł nadal masz dostęp do routera i internetu, wyłącz Safe Mode, aby zatwierdzić zmiany.
Krok 8: ograniczenie usług zarządzania
RouterOS domyślnie uruchamia kilka usług zarządzania. Część z nich, na przykład Telnet i FTP, przesyła dane bez szyfrowania. Wyłączamy to, czego nie używamy, i ograniczamy wykrywanie routera oraz połączenia po adresie MAC do strony LAN:
/ip service disable telnet,ftp,www,api,api-ssl
/tool mac-server set allowed-interface-list=LAN
/tool mac-server mac-winbox set allowed-interface-list=LAN
/ip neighbor discovery-settings set discover-interface-list=LAN
Zostają WinBox i SSH, a i one są dostępne wyłącznie od strony Twojej sieci dzięki regule zapory z poprzedniego kroku. Jeśli wolisz konfigurować router przez przeglądarkę, nie wyłączaj usługi www.
Na koniec zapisz konfigurację, aby mieć punkt powrotu:
/export file=router-podrozny
Porównaj ten eksport z tym, co zobaczyłeś po resecie. Kilkadziesiąt linii, z których każdą napisałeś sam i każdą rozumiesz.
Router w podróży
Po tym ćwiczeniu mAP lite przestaje być tylko urządzeniem do nauki. W hotelu wymagającym logowania na specjalnej stronie otwierasz przeglądarkę na laptopie podłączonym do swojej sieci i logujesz się tak jak zwykle. Hotel widzi jedno urządzenie, czyli router, więc logujesz się raz, a dostęp otrzymują wszystkie Twoje urządzenia.
Przy zmianie hotelu wystarczy podmienić nazwę sieci i hasło:
/interface wireless security-profiles set hotel wpa2-pre-shared-key="NOWE_HASLO"
/interface wireless set wlan1 ssid="NOWA_SIEC"
Twoje urządzenia nie zauważą zmiany, bo Twoja sieć ma cały czas tę samą nazwę i hasło. Jeśli w pokoju jest gniazdo Ethernet, jest jeszcze prościej: port Ethernet staje się wyjściem do internetu, a moduł radiowy obsługuje tylko Twoją sieć. Przerobienie konfiguracji na ten wariant to dobre drugie ćwiczenie.
Czego mAP lite nie ma
Brak modemu LTE
To najważniejsze ograniczenie w podróży. mAP lite nie ma modemu komórkowego ani gniazda na kartę SIM. Zawsze potrzebuje cudzego łącza: gniazda Ethernet w ścianie albo istniejącej sieci Wi-Fi.
Można to obejść, łącząc mAP lite z hotspotem w telefonie zamiast z siecią hotelową. Konfiguracja jest dokładnie taka sama jak w ćwiczeniu. To jednak rozwiązanie zastępcze. Jeśli łącze komórkowe jest dla Ciebie podstawą pracy w podróży, lepszym wyborem będzie router z wbudowanym modemem, taki jak opisany przeze mnie wcześniej GL.iNet Mudi V2.
Tylko 2,4 GHz i Wi-Fi 4
Moduł radiowy obsługuje wyłącznie pasmo 2,4 GHz, które w hotelach i na konferencjach jest zwykle zatłoczone. Do tego standard Wi-Fi 4 ma już kilkanaście lat. Do nauki konfiguracji sieci bezprzewodowej to w zupełności wystarcza, ale w scenariuszu z hotelowym Wi-Fi nie należy spodziewać się wysokich prędkości.
100 Mb/s i słaby procesor
Port Ethernet pracuje z prędkością 100 Mb/s, a jednordzeniowy procesor 650 MHz to dziś bardzo skromna jednostka. RouterOS 7 obsługuje WireGuard i na mAP lite można przećwiczyć zestawianie tuneli VPN, jednak szyfrowanie to dla tego procesora duże obciążenie. Do nauki i do SSH wystarczy, do synchronizacji dużych plików raczej nie.
Z tego samego powodu mAP lite nie nadaje się do nauki bardziej zaawansowanych funkcji RouterOS, takich jak kontenery czy routing dużego ruchu. To urządzenie do poznania fundamentów.
16 MB pamięci flash
To ograniczenie, o którym nie pisze się na pudełku, a które warto znać przed zakupem. RouterOS 7 jest wyraźnie większy od swojego poprzednika i na urządzeniach z 16 MB pamięci flash po instalacji zostaje niewiele miejsca. Na forum MikroTika użytkownicy urządzeń z tak małą pamięcią regularnie zgłaszają błąd braku miejsca podczas aktualizacji.
mAP lite jest tu w lepszej sytuacji niż popularny hAP lite, bo ma 64 MB RAM zamiast 32 MB, a pamięć RAM odgrywa ważną rolę podczas aktualizacji. Mimo to przed każdą aktualizacją warto sprawdzić wolne miejsce:
/system resource print
Interesuje Cię pole free-hdd-space. Nie instaluj dodatkowych pakietów, których nie potrzebujesz, i nie trzymaj na routerze starych eksportów. Pobierz je na laptopa i usuń z menu Files.
Aktualizacje i odzyskiwanie, czyli ostatnia lekcja
Dlaczego aktualizacje są obowiązkowe?
Router podróżny regularnie łączy się z sieciami, którym nie ufasz, więc powinien mieć zawsze aktualne oprogramowanie. MikroTik w instrukcji mAP lite zaleca zresztą aktualizację do RouterOS 7.10 lub nowszego, aby spełnić aktualne wymagania regulacyjne.
Aktualizację najprościej wykonać poleceniem:
/system package update check-for-updates
/system package update install
Router pobierze nową wersję, zainstaluje ją i uruchomi się ponownie. Jeśli zabraknie miejsca, alternatywą jest pobranie pliku .npk dla architektury MIPSBE ze strony MikroTika i przeciągnięcie go do okna WinBox, a następnie ponowne uruchomienie routera.
Po aktualizacji systemu warto zaktualizować też oprogramowanie rozruchowe urządzenia:
/system routerboard upgrade
Zmiana zacznie działać po kolejnym restarcie.
Netinstall, czyli plan awaryjny
Prędzej czy później każdy, kto uczy się na MikroTiku, doprowadzi router do stanu, w którym nie da się go naprawić z poziomu WinBox. Wtedy z pomocą przychodzi Netinstall, czyli narzędzie MikroTika, które instaluje system od nowa przez kabel sieciowy, z pominięciem tego, co jest zapisane w pamięci routera.
Uważam, że warto przećwiczyć Netinstall, zanim będzie naprawdę potrzebny. Na routerze za sto złotych można to zrobić bez stresu, a na produkcyjnym urządzeniu ta umiejętność może kiedyś uratować sytuację. To właśnie ten rodzaj wiedzy, dla którego szukałem urządzenia do nauki: wiedzy, której nie zdobędziesz, czytając dokumentację, tylko psując i naprawiając.
Komu polecam mAP lite?
Kiedy to dobry wybór
Przede wszystkim każdemu, kto tak jak ja szuka taniego sposobu na naukę MikroTika. Nie znam tańszej drogi do pełnego RouterOS na prawdziwym sprzęcie, który można dowolnie psuć. Programista, który chce zrozumieć, jak działa sieć, w której wdraża aplikacje, administrator zaczynający przygodę z MikroTikiem albo osoba przygotowująca się do certyfikacji MTCNA dostaną urządzenie, na którym przećwiczą wszystkie podstawowe mechanizmy.
A po nauce mAP lite zostaje z Tobą jako kieszonkowy router podróżny, zasilany z powerbanku, z Twoją siecią i Twoją zaporą. Do tego takiego, którego konfigurację znasz linijka po linijce.
Kiedy szukać czegoś innego
Jeśli chcesz uczyć się zaawansowanych funkcji RouterOS, takich jak kontenery, szybki routing czy wydajne tunele VPN, potrzebny będzie mocniejszy MikroTik albo CHR w maszynie wirtualnej. Jeśli w podróży potrzebujesz internetu komórkowego albo szybkiego Wi-Fi w paśmie 5 GHz, lepiej sprawdzi się router z modemem LTE. Warto też pamiętać o ograniczonej pamięci flash. To urządzenie, które ma przed sobą jeszcze trochę lat wsparcia, ale nie jest inwestycją na dekadę.
Na koniec
Szukałem taniego narzędzia do nauki MikroTika i mAP lite okazał się dokładnie tym, czego potrzebowałem. Nie zachwyca specyfikacją: ma słaby procesor, Wi-Fi poprzedniej epoki, wolny port Ethernet, mało pamięci i nie ma modemu LTE. Jego wartość leży gdzie indziej. Obniża koszt błędu niemal do zera, a bez błędów nie ma nauki.
Każdy most, każda reguła zapory i każdy serwer DHCP, który na nim zbudujesz, działa tak samo na dużych routerach MikroTika. A gdy już go opanujesz, nie odkładasz go do szuflady, tylko zabierasz w podróż jako własny router, który rozumiesz od pierwszej do ostatniej linii konfiguracji.
W kolejnym artykule zajmę się tym, czego mAP lite nie potrafi zrobić szybko, ale potrafi zrobić poprawnie: zestawię z niego tunel WireGuard do domowej infrastruktury i pokażę, jak ograniczyć ruch tak, aby tunel dawał dostęp tylko do tego, co naprawdę potrzebne.